Waarom wandelaars de ‘Heksenroute’ in de Harz vrezen – en waarom jij dat ook moet doen

De Hexenstieg. De Heksenroute. 97 kilometer door het Duitse Harzgebergte, van Osterode naar Thale.

Klinkt als een leuke meerdaagse wandeling, toch? Mooi bos, pittoreske dorpjes, bergzicht.

Maar vraag het aan iemand die hem gelopen heeft. Vraag waarom ervaren wandelaars deze route met respect behandelen. Waarom mensen halfweg omdraaien. Waarom lokale gidsen je waarschuwen bepaalde stukken niet alleen te lopen.

Dit is geen gewone wandelroute.

De naam is geen marketing

Hexenstieg betekent letterlijk “heksenpad”. Niet omdat het toeristisch klonk, maar omdat dit de route was die heksen volgens de legende namen naar de Brocken voor hun bijeenkomsten op Walpurgisnacht.

In de 16e en 17e eeuw werden hier vrouwen vervolgd. Gemarteld. Verbrand. Het Harzgebergte stond bekend als heksengebied. Dorpen hadden hun eigen heksenjagers. In Quedlinburg alleen al werden 83 mensen geëxecuteerd voor hekserij.

De route loopt langs deze plekken. Langs de dorpen waar het gebeurde. Door de bossen waar mensen zich verstopten.

Je wandelt door geschiedenis. Donkere geschiedenis.

Wat ervaren wandelaars melden

Online forums staan vol waarschuwingen. Niet van spiritistische types, maar van nuchtere wandelaars die niet begrijpen wat er gebeurde.

Martijn, 2023: “Dag drie, het stuk door het Okertal. Perfect weer, goed pad, niks aan de hand. Maar ik wilde daar weg. Geen idee waarom. Gewoon een gevoel van ‘hier moet ik niet zijn’. Heb twee uur sneller gelopen dan gepland.”

Anke, 2022: “Het Bodetaldeel bij avond – grote fout. Mist kwam opzetten, ik hoorde stemmen. Meerdere stemmen, als gefluister. Nee, het was geen wind. Ja, ik was alleen. Heb mijn tent opgebroken en ben in het donker verder gelopen naar het dichtstbijzijnde pension.”

Lars, 2021: “De Brocken was oké, zelfs het spook gezien , dat was gaaf. Maar de afdaling via de zuidkant, richting Schierke… Man, die bossen voelen verkeerd. Alsof je wordt gadegeslagen.”

Dit zijn geen tieners met enge verhaaltjes. Dit zijn mensen van 40, 50, 60 jaar die tientallen routes gelopen hebben en dit voor het eerst zo ervaren.

De objectieve gevaren (die al erg genoeg zijn)

Oké, mysterieuze gevoelens daargelaten – de route is ook gewoon fysiek zwaar en riskant.

Het weer slaat om in minuten. De Harz heeft zijn eigen microklimaat. Je start bij 20 graden en zonneschijn, een uur later zit je in mist met zicht op 3 meter. Elk jaar raken wandelaars zoek omdat ze het pad kwijtraken in plotselinge mist.

De Brocken zelf is gevaarlijk. De top haalt windsnelheden van 150 km/u. Er staat een weerstation omdat het de stormachtigste plek van Noord-Duitsland is. Mensen zijn letterlijk van het pad geblazen.

Weinig bebouwing op sommige stukken. Tussen bepaalde dorpen zit 15-20 kilometer zonder huizen, zonder andere wandelaars buiten het seizoen. Als je daar onwel wordt of iets breekt, zit je vast.

Wilde zwijnen. Klinkt lachwekkend tot je een moederzwijn met biggen tegenkomt op een smal pad. In 2020 moest een wandelaar 4 uur in een boom zitten wachten tot ze weg waren.

Waarom je het toch moet overwegen

Hier is het ding: de Hexenstieg is spectaculair. Echt waar.

Je loopt door oerbossen waar nauwelijks licht doorheen komt. Over plateaus met uitzicht over drie deelstaten. Langs watervallen, door kloven, over bergtoppen. Door dorpen waar de tijd stil lijkt te staan.

Het is zwaar. Duizend hoogtemeters klimmen op dag twee. Je benen branden. Maar als je boven bent en de Harz onder je ziet liggen…

En ja, het is eng. Vooral de stukken door dichte bossen waar het pad smaller wordt en je niemand tegenkomt. Maar dat is ook de kracht ervan. Het is één van de weinige routes in West-Europa waar je nog echt alleen kunt zijn. Waar je niet elk uur een groep Oostenrijkers met wandelstokken passeert.

De ervaringen waar niemand over praat

Er is iets vreemds aan de hand op bepaalde stukken. Dat zeggen te veel mensen om te negeren.

Het gedeelte bij de Okertalsperre. Daar wil niemand ’s avonds zijn. Eén lokale gids vertelde me dat hij regelmatig wordt gevraagd of ze niet een andere route kunnen nemen “omdat het daar zo akelig voelt.”

Bij de Rappbodetalsperre – vlakbij de hangbrug die iedereen fotografeert – zijn meerdere mensen misselijk geworden zonder duidelijke reden. Ik heb het zelf gevoeld. Alsof de lucht te dik is.

En dan het laatste stuk, de afdaling naar Thale door het Bodetal. De ‘duivelskloof’. Smalle paadjes tussen rotsen, de rivier ver onder je. Prachtig overdag. Maar niemand wil daar bij schemering zijn.

Waarom? Niemand kan het precies zeggen. Het voelt gewoon… niet goed.

Praktische voorbereiding (als je gaat)

Doe het niet alleen als het je eerste meerdaagse is. Serieus. Deze route is geen goede introductie. Te zwaar, te afgelegen, te onvoorspelbaar.

Check het weer obsessief. Download de Warnwetter app van de Duitse weerdienst. Mist en storm kunnen dodelijk zijn op de Brocken.

Sla het hoogseizoenen over. April-mei en september-oktober zijn ideaal. Juli-augustus is de route vol, en tijdens Walpurgisnacht (30 april) is het een circus.

Neem een extra accu mee. Je telefoon is je GPS en noodlijn. Als die leeg is, zit je vast.

Plan je etappes niet te ambitieus. De officiële indeling zegt 5 dagen. Doe 6 of 7. Je wilt niet gedwongen worden in het donker te lopen omdat je je etappe niet haalt.

Boek accommodatie vooruit. Sommige dorpen hebben maar één pension. Als dat vol is, moet je 10 kilometer verder of wild kamperen (wat officieel verboden is, al doet de politie er weinig aan).

Het gesprek dat ik had met een lokale

Ik sprak vorig jaar met Friedrich, een 67-jarige man uit Schierke die al 40 jaar als vrijwilliger wandelaars helpt op de Brocken.

Ik vroeg hem recht uit: is er iets bijzonders aan deze route?

Hij keek me lang aan. Toen: “Ik zeg altijd tegen mensen: respecteer de berg. Respecteer het bos. Niet als poëzie, maar letterlijk. Dit zijn oude plekken. Er zijn hier dingen gebeurd. Slechte dingen. Of je daar nu in gelooft of niet, wandel alsof het waar is. Blijf op het pad. Wees voor donker binnen. Luister naar je gevoel als iets niet klopt.”

“En als mensen dat rare gevoel krijgen in bepaalde stukken?”

“Dan hebben ze gelijk. En dan moeten ze doorlopen.”

Mijn conclusie na het lopen

Ik heb de Hexenstieg gelopen. Zes dagen, mei 2023. Prachtige route. Zwaar maar haalbaar. Fenomenaal mooi.

En ja, er waren momenten dat het akelig was. Het Okertal voelde vreemd. Het Bodetal wilde ik niet bij avond lopen. Ik had twee keer dat gevoel van “ik wil hier weg” zonder duidelijke reden.

Zou ik het weer doen? Absoluut.

Zou ik het aanbevelen aan iedereen? Nee. Niet als je niet mentaal oké bent, niet als je snel in paniek raakt, niet als je geen ervaring hebt met afgelegen routes.

Deze route vraagt iets van je. Fysiek en mentaal. Dat is precies waarom het de moeite waard is.

Maar ga niet alleen als het je eerste keer is. En neem die waarschuwingen serieus.

---

Praktische info Hexenstieg:

Waarschuwing: Bij slecht weer kunnen delen van de route gevaarlijk zijn. De Brocken is regelmatig gesloten bij storm. Check altijd de actuele status voor je vertrekt.